Jak poprawić bezpieczeństwo na przejściach dla pieszych - niekonwencjonalne projekty.

 

Statystyki pokazują, że najwięcej wypadków drogowych z udziałem pieszych jest na przejściach przez jezdnię. Jak wynika z danych Komendy Głównej Policji, w 2012 r. na przejściach dla pieszych doszło do 3342 wypadków, w których zginęło 212 osób, a 3376 zostało rannych. Jedną z głównych przyczyn wypadków spowodowanych przez kierowców, w których poszkodowanymi są piesi, jest nieprawidłowe przejeżdżanie przez pasy. Z tego powodu doszło do 1917 potrąceń - zginęły 104 osoby, a 2100 było rannych.

Co jest przyczyną potrąceń na wyznaczonych przejściach dla pieszych?

Powodów jest wiele. Poza nieuwagą, lekceważeniem przepisów, brakiem kultury same przejścia dla pieszych pomimo oznakownia ich zgodnie z obowiazującymi przepisami często nie są dostrzegane przez kierowców.

Piesi też nie są bez winy. Wkraczaja nieodpowiedzialnie na jezdnie, sa nieuważni. Wchodzą na przejście spoza stojacego pojazdu (szczególnie niebezpieczne sytuacje, gdy jeden pojazd ustępuje im pierwszeństwa). Chyba też niepotrzebnie wpaja się od dziecka, że wyznaczone przejście dla pieszych tzw. zebra to BEZPIECZNE MIEJSCE przechodzenia przez jezdnię.

Jak pokazują statystyki nie jest to prawdą, gdyż będąc już na pasach pieszy przestaje kontrolować co się dzieje na jezdni. Gdy przechodzi poza zebrą jest bardziej ostrożny, obserwuje ruch na drodze i oczekuje na dogodny moment aby wejść na jezdnię.

Oczywiście pieszy będąc już na przejściu (wkrótce także przed wejściem na pasy) ma PIERWSZEŃSTWO ale nie jest to pierwszeństwo ABSOLUTNE. Pieszy zawsze na jezdni jest intruzem, korzysta z przejścia WARUNKOWO jezdnia jest dla pojazdów. Zebra wskazuje mu tylko miejsce, gdzie może przejść na drugą stronę. MUSI ZAWSZE UPEWNIĆ SIĘ czy może przejść, nawet na zielonym świetle na przejściu.

Najbardziej niebezpieczne są przejścia przez wielopasowe jezdnie lub przez drogi dwujezdniowe o dwóch lub więcej pasach ruchu. Na tych drogach do potrącenia dochodzi, gdy pieszy wchodzi na „zebrę” widząc zatrzymujacy sie pojazd na jednym pasie ruchu, ustępujacy mu pierwszeństwa, a jadący sąsiednim pasem kierowca nie zatrzymuje się obok stojącego już pojazdu i wjeżdża na pasy.

Aby zmniejszyć liczbę potrąceń pieszych na przejściach należy podjąć radykalne, jednoznaczne

i zdecydowane działania wpływające na zachowania zarówno kierowców jak i pieszych.

 

1. Projekt poprawy oznakowania przejść dla pieszych.

 

Przejście przez jezdnię powinno być dobrze rozpoznawalne i dostrzegane przez kierowców z odległości, co najmniej dwukrotnie większej niż odległość potrzebna do zatrzymania samochodu - a piesi powinni mieć zapewnioną widoczność z miejsca oczekiwania przed przejściem, co najmniej 2 m od krawędzi jezdni.

Bardzo ważne jest odpowiednie oznakowanie przejść. Kierowcy lepiej dostrzegają znaki pionowe i sygnalizatory świetlne niż znaki poziome, znaki poziome nie informują kierowców z odpowiednim wyprzedzeniem o przejściu. Poza tym słaba jest jakość farb oraz widoczność znaków na mokrych czy "łatanych" nawierzchniach.

Należy tak poprawić oznakowanie przejść aby były zauważalne z odpowiedniej odległości

a kierowcy byli świadomi, że zbliżaja się do przejścia.

 W praktyce na polskich drogach kierowcy często nie zauważają przejścia dla pieszych pomimo ustawionych znaków drogowych, niestety tylko informacyjnych" D-6 „przejście dla pieszych”. Mogą nie zauważyć znaku, bowiem zgodnie z przepisami znak D-6 może być umieszczony nawet w odległości 2 metry od krawędzi jezdni, a kierowca najuważniej obserwuje okolice środka jezdni i lewy pas ruchu.

  

Rys.1. Rozporządzenie "w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach"

 

Nie widząc przejścia nie spodziewają się pieszych na jezdni, którzy pewnie czują się na pasach. Sytuacja pogarsza się wraz ze wzrostem prędkości jazdy. Znacznie wtedy zawęża się pole widzenia kierowcy, któremu może „umknąć” pieszy wchodzący na jezdnię.

 

Rys.2. Pole widzenia kierowcy w zależności od prędkości

Aby poprawić dostrzeganie znaku D-6 "przejście dla pieszych" już dziesięć lat temu w Rozporzadzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. "w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach" w Załączniku Nr 1 – Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach p. 5 Znaki informacyjne; 5.2.6. Przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów; 5.2.6.1. Zasady ogólne:

Na drogach dwukierunkowych jednojezdniowych zaleca się stosowanie znaku dwustronnego.

  

Rys. 3. Stosowanie znaku dwustronnego

 

Rzadko kiedy na polskich drogach można spotkać taki sposób oznakowania przejść dla pieszych. Znak D-6 "przejście dla pieszych" po lewej stronie drogi na pewno byłby lepiej dostrzegany z wiekszej odległości. Szczególnie gdy znak jest zasłonięty np. przez jadące pojazdy (rys.4). Kierowcy mogliby dostatecznie wcześnie odpowiednio zareagować, zmniejszyć prędkość lub się zatrzymać. Poprawiłoby to w znacznym stopniu bezpieczeństwo. Takie oznakowanie należałoby umieszczać na drogach o dużym natężeniu ruchu.

Zdjęcie z lubelskiego Google street view 

Różnice dostrzegalności przejścia widać na zdjęciach poniżej: 

 

 

 

 

Rys.4. Dostrzegalność przejścia za pojazdem ciężarowym bez i z dwustronnym znakiem

Aby znak skuteczniej informował kierowców o przejściu proponuje się stosowanie po lewej stronie jezdni znaku odwróconego tzn. lustrzanego odbicia znaku D-6, tak aby „pieszy” na znaku „wchodził” na przejście a nie z niego „schodził” (Rys. 5).

W taki sposób można również umieszczać odwrócony znak ostrzegawczy A-16 po lewej stronie drogi (co jest zgodne z Konwencją Geneweską).

  

Rys.5. Lustrzane odbicie znaków D-6 i A-16 umieszczanych po lewej stronie

 Przykład oznakowania przejść dla pieszych na drogach jednojezdniowych:

  Rys.6. Przejście bez azylu

Na przejściu z azylem proponuje się umieszczenie odwróconych znaków D-6 na środku azylu razem ze znakami C-9 i U-6a co znacznie poprawi dostrzegalność przejścia przez kierowców.

 

Rys.7. Przejście z azylem dla pieszych

 Taki program z poprawą oznakowania przejść dla pieszych rozpoczeto wprowadzać w Berlinie od 2001 roku.

Berlin:

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej: http://www.stadtentwicklung.berlin.de/verkehr/politik_planung/fussgaenger/sicherheit/de/zebrastreifen.shtml

 

Jezdnie wielopasowe

 Poprawa dostrzegalności przejśc dla pieszych:

 Tak widzi kierowca jadąc np. obok pojazdu ciężarowego:

W celu poprawy zachowania pieszych na przejściach przez jezdnie wielopasowe lub drogi dwujezdniowe o dwóch pasach ruchu proponuje się umieszczenie napisów „PATRZ W LEWO” oraz „PATRZ W PRAWO” na jezdni pomiędzy pasami przejścia (Rys.8).

Na tego typu drogach dochodzi do największej liczby potrąceń pieszych, gdy na jednym pasie ruchu kierowca zatrzyma się aby przepuścić pieszego a drugim pasem pojazd wjeżdza na przejście. Takie napisy mogą pieszym wywołać reakcję patrzenia na sąsiedni pas ruchu i upewnienia się, czy nie jedzie samochód, czy kierowca się zatrzymał.

 

Rys.8. Sposób oznakowania przejścia dla pieszych na drogach dwujezdniowych

Przepisy prawa w Polsce nie zabraniają umieszczania napisów na jezdni informujących o sposobie poruszania sie na drodze. Tym razem chodzi o napisy dla pieszych.

 

Rys.9. Usytuowanie napisów na jezdni

Gdy pieszy wchodzi na przejście z chodnika, w przypadku gdy jeden pojazd się zatrzymał aby go przepuścić jest szansa, że widząc taki napis odruchowo spojrzy i sprawdzi czy drugi pas jest wolny.

 

Rys.10. Pieszy wchodzi na przejście z chodnika

Gdy zaś pieszy wchodzi na przejście z pasa dzielącego lub ze środka jezdni, kiedy jeden pojazd sią zatrzymał, może spojrzy w prawo
i upewni się czy drugim pasem nie jedzie pojazd lub czy kierowca się zatrzymał:

 

Rys.11. Pieszy wchodzi na przejście z pasa dzielącego lub z azylu dla pieszych

 

Takie działania nieśmiało były wprowadzane lokalne również w Polsce, za zgodą policji:

http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/29494,dok.html

Proponowane rozwiazania od dawna są stosowane w państwie o wysokim poziomie bezpieczeństwa pieszych (i nie tylko). Napisy na jezdni LOOK RIGHT lub LOOK LEFT umieszczone są na kazdym przejściu dla pieszych w Londynie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Opracował:

mgr inż. Bogumił Leśniewski

niezależny specjalista BRD